تحول اندیشه النهضه تونس از جنبش تا تشکیل دولت

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه علمی موسه مطالعات راهبردی اندیشه سازان نور

2 دانشیار ،گروه علوم سیاسی

چکیده

جنبش اخوان المسلمین را می توان به عنوان مهمترین ، منسجم ترین و ایدئولوژیک ترین جنبش سیاسی در اهل سنت نام برد. منظور از ایدئولوژیک بودن نه به معنای عرفی آن بلکه ساختارمندی فکری و تبیین اندیشه ای منسجم و همچنین چارچوب اجرایی مشخص جهت پیاده سازی اسلام سیاسی است. اگرچه می بایست اصول دینی –مذهبی و آرمانهای اعتقادی- سیاسی این جنبش را در اندیشه‌های موسس فقید آن یعنی حسن البنا جستجو کرد اما در حال حاضر به واسطه گسترش این جنبش در دیگر کشورها و تاثیرات محیطی و اجتماعی در گذر زمان ، تحول در خط مشی و مبانی فکری و رویکردهای اجرایی آن مشاهده می شود . این تغییرات در شاخه تونسی اخوان به رهبری راشد الغنوشی بسیار محسوس و ملموس بوده به طوری که در کنفرانس دهم النهضه صراحتا از اسلام سکولار سخن به میان می آید که از مبانی تاسیسی جنبش فاصله زیادی داشته است. این تطور را می توان محصول عدم کارآمدی در صحنه اجرایی نیز دانست. النهضه در زمان حضور در عرصه‌های سیاسی توفیق چندانی نداشته و لاجرم برای میل به اهداف خود ناگزیر بر عدول از مبانی ابتدایی خود بوده که این موضوع به عنوان یکی از مفروضات اصلی پژوهش در کنکاش دگردیسی صورت گرفته در النهضه لحاظ گردیده است. اهمیت موضوع مطروحه به واسطه شناخت اندیشه بزرگترین و گسترده‌ترین جنبش جهان اسلام و مدل پیشنهادی اسلام سیاسی اهل سنت و همچنین بررسی مولفه های اصلی ، بسترهای تغییر و عوامل موثر در تحول ایجاد شده، حائز بررسی و پژوهش است .بعبارتی مقاله با روش توصیفی - تحلیلی و ابزار کتابخانه‌ای و مصاحبه‌ای در صدد پاسخ به این سوال است که دگردیسی در رویکرد ها، تحولات اندیشه‌ای و عملکرد النهضه از جنبش تا زمان تشکیل دولت چگونه بوده و در چه حوزه هایی بیشتر نمود داشته است؟ یافته های مقاله نشان می دهد النهضه با گزینش رویکرد حداقل گرایی معرفتی ،گرایش های مسالمت آمیز و عملکرد واقع گرایانه در عرصه سیاسی تلاش داشته توافقی میانی با مدرنیته ایجاد نماید به عبارتی اصول سیاسی ، مبانی اجتماعی ،احکام عمومی ،دستورات و اجزای دین را با ادله منطق تفسیر نماید؛ لذا ناگزیر در بستر اجرا در مواردی که از تبیین و تفسیر قواعد دینی عاجز شود به توجیه آن دست خواهد زد و این موضوع گام نخست دگردیسی اندیشه‌ای النهضة محسوب می شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Evolution of the Tunisian Ennahda Idea from the Movement to the Formation of the Government

نویسندگان [English]

  • seyed mohammad seyed ahmadi 1
  • mohammad reza hatami 2
  • habibola abolhasan shirazi 2
1 andishe sazan noor Institute for Strategic Studies
2 Associate Professor, Department of Political Science
چکیده [English]

The Muslim Brotherhood movement can be called the most important, cohesive and ideological political movement among the Sunnis. Being ideological does not mean in the conventional sense, but intellectual structure and explanation of a coherent thought, as well as a clear executive framework for the implementation of political Islam. Although the religious principles and ideological-political principles of this movement should be sought in the thoughts of its late founder, Hassan al-Banna, but now because of the spread of this movement in other countries and environmental and social influences over time, policy change and its intellectual foundations and executive approaches are observed. These changes have been so palpable in the Tunisian branch of the Brotherhood, led by Rashid al-Ghannouchi, that secular Islam is explicitly mentioned at the 10th Ennahda Conference, which is a long way from the founding foundations of the movement. This evolution can also be considered the product of inefficiency in the executive scene. Ennahda did not have much success during its presence in the political arena and inevitably had to deviate from its basic principles in order to achieve its goals.

The importance of this issue is studied and researched by recognizing the idea of the largest and most widespread movement in the Islamic world and the proposed model of Sunni political Islam, as well as examining the main components, contexts of change and factors influencing the created change. And library and interview tools seek to answer the question of what the transformation of approaches, ideological developments, and Ennahda from the movement to the formation of the government was like, and in what areas? The findings of the article show that by choosing the approach of epistemological minimalism, peaceful tendencies and realistic practice in the political arena, Ennahda tries to create an intermediate agreement with modernity, that is, political principles, social principles, general rules, orders and components of religion with Interpret the arguments of logic; Therefore, it will inevitably justify it in the context of implementation in cases where it is unable to explain and interpret religious rules, and this is the first step in the transformation of Ennahda ideas

کلیدواژه‌ها [English]

  • Ennahda
  • Rashed Al-Ghannouchi
  • Islamic Sovereignty
  • Developments of Thoughts
  • Islamic Secularism